Buğdayda 'sarı pas' riskine dikkat! Yanlış gübre hastalığı tetikliyor, hasat yarı yarıya düşebilir!

Türkiye genelinde hububat üreticileri üst gübreleme mesaisine başlarken, mevsimsel hava değişimleri büyük bir tehlikeyi de beraberinde getiriyor. Şubat ayının son haftalarında artan nem ve 10-15 derece arasındaki hava sıcaklıkları, buğdayın en sinsi düşmanı olan Sarı Pas (Puccinia striiformis) hastalığı için uygun ortamı hazırlıyor. Ancak uzmanlara göre bu yıl asıl risk, verim artırmak için atılan "yanlış gübre" tercihlerinde yatıyor.

"Hastalığı kendi elinizle beslemeyin"

Üst gübreleme döneminde (özellikle Üre kullanımında) yapılan hatalar, bitkiyi beslemek yerine hastalığa karşı daha savunmasız hale getirebiliyor. Ziraat mühendisleri, azotun dozajı ve zamanlaması konusundaki hataların sarı pası nasıl tetiklediğini şöyle açıklıyor:

Yumuşak Doku Tuzağı: Aşırı azot, bitkinin hücre çeperlerinin incelmesine ve dokuların "gevşek" bir şekilde büyümesine neden olur. Bu yumuşak doku, sarı pas sporlarının bitkiye girişini kolaylaştırır.

Hızlı Boylanma ve Nem: Kontrolsüz büyüyen bitkiler sıra aralarını hızla kapatarak hava akımını keser. Bu durum, bitki diplerinde oluşan nemli mikro klimanın hastalığı tüm tarlaya yaymasına sebep olur.

Bağışıklık Zayıflığı: Sadece azota odaklanan bir besleme programı, bitkinin hastalıklara karşı direncini artıran diğer iz elementlerin eksik kalmasına ve bağışıklığın düşmesine yol açar.

Hasatta %50 verim kaybı riski

Sarı pas, yaprak yüzeyinde oluşturduğu sarı püstüllerle bitkinin "fabrikası" olan fotosentez alanını yok eder. Erken dönemde tespit edilip durdurulmayan salgınlar, dane dolumunu engelleyerek hasatta yüzde 50'ye varan kayıplara neden olabilir. Özellikle kardeşlenme sonu ve sapa kalkma dönemindeki ataklar, üreticinin bir yıllık emeğini bir haftada silip süpürebilir.

Üreticiye 3 kritik tavsiye

Sık Tarla Gözlemi: Yağışlı havaların ardından tarlanıza girerek yaprakların alt ve üst yüzeyini kontrol edin. Çizgi halindeki sarı noktaları görür görmez harekete geçin.

Gübreyi Bölerek Atın: Azotlu gübreyi tek seferde ve aşırı miktarda vermek yerine, bitkinin gelişim dönemine göre bölerek uygulamayı tercih edin.

Hava Şartlarını Takip Edin: Bölgenizde nem oranı yüksek ve sıcaklıklar 10-15 derece civarındaysa, hastalık belirtisi olmasa bile koruyucu ilaçlama seçeneklerini değerlendirin.

TarımTR analizi: Yanlış tasarruf felaket getirir

Gübre fiyatlarındaki artış nedeniyle bazı üreticilerin ilaçlama maliyetinden kaçındığı gözlemleniyor. Ancak unutulmamalıdır ki; sarı pasla mücadele edilmeyen bir tarlada harcanan gübre, tohum ve mazot maliyeti tamamen boşa gidebilir. Doğru gübreleme ve zamanında ilaçlama, bu sezonun kârlılık anahtarıdır.