"Desteğim neden yatmadı" demeyin: Aynı tarlaya üst üste ekim yapanlar dikkat!

Tarımsal desteklemelerde yeni dönemle birlikte münavebe şartı artık dijital sistemler üzerinden tavizsiz takip ediliyor; 2026 sezonunda aynı parsele üst üste aynı ürünü eken üreticiler, tüm destek haklarını kaybetme riskiyle karşı karşıya.

Yazar: TarımTR Haber Merkezi

Yayınlama: 18 Ocak 2026 - 14:04

Güncelleme: 19 Ocak 2026 - 10:17

Türkiye'nin gıda arz güvenliğini korumak ve toprağın gücünü sürdürülebilir kılmak amacıyla oluşturulan "Planlı Üretim" modeli, 2026 yılında çok daha kritik bir hal aldı. Üreticilerin hasat sonunda hayal kırıklığı yaşamaması için dikkat etmesi gereken en önemli konu ise münavebe, yani ekim nöbeti kuralı.

Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) üzerinden geçmiş yılların verileriyle eşleştirilen yeni sistemde, kural ihlali yapan parseller için ödeme onayı çıkmıyor. TarımTR Dergisi olarak, "Desteğim neden yatmadı?" sorusuna yanıt arayan binlerce çiftçiyi yakından ilgilendiren detayları derledik.

Münavebe kuralı ve kritik "3 yıl sınırı"

Bakanlığın yeni destekleme stratejisine göre, bir parselde aynı ürün üst üste 2 yıldan fazla yetiştirilemez. Eğer tarlanıza 2024 ve 2025 yıllarında aynı ürünü (örneğin mısır veya buğday) ektiyseniz, 2026 yılında üçüncü kez aynı ürünü tercih etmeniz durumunda sistem otomatik olarak desteklemeyi durdurur.

Bu durumda; sadece temel desteği değil, mazot ve gübre desteği ile planlı üretim ilave desteklerini de alma hakkınız ortadan kalkar. Bu kaybı yaşamamak için 2026 sezonu planlamasında mutlaka farklı bir ürün grubuna geçiş yapılması zorunludur.

Neden ekim nöbeti yapmalıyız?

Ekim nöbeti sadece maddi bir zorunluluk değil, toprağın sağlığı için bir gerekliliktir. İşte münavebe uygulamasının tarlanıza kazandırdıkları:

Hastalık zincirini kırar: Sürekli aynı ürünü ekmek, o ürüne has zararlıların tarlaya yerleşmesine neden olur. Farklı ürün ekildiğinde zararlılar besin bulamaz ve baskılanır.

Gübre tasarrufu sağlar: Baklagiller gibi toprak dostu ürünler, toprağı bir sonraki dönem için hazırlar ve doğal yolla verimliliği artırır.

Toprağın yorulmasını engeller: Her bitki toprağın farklı katmanlarındaki besinleri kullanır. Ürün çeşitliliği sayesinde toprağın yapısı dengeli bir şekilde korunur.

Planlama yaparken nelere dikkat edilmeli?

Üreticilerimizin tohumlarını toprakla buluşturmadan önce ÇKS üzerindeki geçmiş ekiliş verilerini kontrol etmesi hayati önem taşıyor. Özellikle su kısıtı olan bölgelerde ve stratejik ürünlerin yetiştirildiği havzalarda, münavebe kuralı artık desteklemelerin ana şartı haline getirilmiş durumda.

Kendi tarlasında ürün çeşitliliği oluşturan ve münavebe kuralına uyan çiftçiler, hem toprağının bereketini koruyacak hem de devletin sunduğu planlı üretim desteklerinden eksiksiz faydalanabilecektir.