Hayvancılıkta yemi zehre dönüştüren 3 büyük hata: Depoda bu kuralı uygulayan kazanıyor!

Hayvanları soğuktan korumak isterken kapalı alanlarda hapsolmuş nem ve hatalı depolama, kaliteli yemi saatler içinde "aflatoksin" yuvasına çevirebiliyor; işte üreticinin cüzdanını ve sürünün sağlığını tehdit eden o 3 kritik hata.

Yazar: TarımTR Haber Merkezi

Yayınlama: 15 Ocak 2026 - 12:15

Güncelleme: 22 Ocak 2026 - 10:24

2026 kış sezonunda hayvancılık işletmeleri için en büyük tehdit dışarıdaki soğuk değil, depo ve barınak içindeki kontrolsüz nem. Yem maliyetlerinin üretim giderlerinin %70'ini oluşturduğu bu dönemde, saklama koşullarındaki en küçük ihmal sadece yemi değil, hayvanın bağışıklık sistemini de bitiriyor. "Aflatoksin" olarak bilinen sinsi mantar zehri, özellikle havalandırması yetersiz depo ve ağıllarda hızla çoğalarak süt verimini çalıyor ve yeni doğan yavruların hayatını riske atıyor.

1. HATA: Beton ve duvarla temas (nem geçişi)

Pek çok üretici, fabrika yemlerini veya saman balyalarını doğrudan beton zemin üzerine istifliyor. Beton, ortamdaki nemi bir sünger gibi çekerek çuvalın alt katmanlarına iletir.

Tehlike: Alt katmanda başlayan ve gözle görülmeyen küflenme, aflatoksinin tüm çuvala yayılmasına neden olur.

Çözüm: Yemler mutlaka tahta paletler üzerine dizilmeli ve duvarla arasında en az 20 cm hava boşluğu bırakılarak hava sirkülasyonu sağlanmalıdır.

2. HATA: "Hayvan üşümesin" diye havalandırmayı kapatmak

Kışın ahır ve ağıl içi nemi artıran en büyük faktör, havalandırma bacalarının kapatılmasıdır. İçerideki hayvan solunumu, idrar ve dışkıdan kaynaklanan buharlaşma, ortamdaki nemi %90'ın üzerine çıkarır.

Tehlike: Nemli hava yemlikteki taze yemin bile çok çabuk bozulmasına yol açar. Bu durum özellikle karaciğer hassasiyeti yüksek olan kuzu ve oğlaklarda ani ölümleri tetikler.

Çözüm: Hava akımı doğrudan hayvanın üzerine gelmeyecek şekilde baca sistemleri her zaman açık tutulmalıdır.

3. HATA: Silajda "ziyan olmasın" mantığı

Silaj çukuru açıldıktan sonra hava ile temas eden yüzeylerde ısınma ve renk değişimi (beyaz-turuncu küfler) başlar. "Ziyan olmasın" diyerek bu kısımların rasyona karıştırılması en büyük yanılgıdır.

Tehlike: Tek bir kürekli bozuk silaj, tüm rasyonun aflatoksinle kirlenmesine yeterlidir. Bu da sütte Aflatoksin M1 kalıntısına yol açarak sütün reddedilmesine neden olur.

Çözüm: Bozuk ve ısınmış kısımlar titizlikle ayrılmalı ve asla hayvanın önüne dökülmemelidir.

Hangi işletme, bu hatalardan nasıl etkileniyor?

Bu hataların faturası her işletmede farklı ancak ağır bir şekilde ödeniyor:

Süt sığırı işletmeleri: Yemdeki zehir, süt tankında doğrudan verim kaybı olarak karşımıza çıkıyor. Daha da risklisi, sütünüzde tespit edilecek Aflatoksin M1 kalıntısı, tüm ürünün reddedilmesine ve işletmenizin gıda denetimlerinde ceza almasına neden olabilir. Bu riskten kurtulmak için havalandırma yönetimine ek olarak, rasyonda mutlaka kaliteli toksin bağlayıcılar kullanılmalıdır.

Koyun ve keçi yetiştiricileri: Küçükbaşlar için aflatoksin demek, "yavru kaybı" demektir. Gebe hayvanlarda yavru atma olaylarını tetikleyen bu zehir, yeni doğan yavruların bağışıklığını henüz doğmadan bitirir. Çözüm, kuzu ve oğlakların yattığı altlığı her zaman kuru tutmak ve onlara sunulan kaba yemin kalitesinden ödün vermemektir.

Besicilik tesisleri: Et üretimi yapan işletmelerde ise aflatoksin, canlı ağırlık artışının bıçak gibi kesilmesine yol açar. Hayvan ne kadar yerse yesin, karaciğeri zehirle uğraştığı için et tutamaz. Burada en kritik önlem, yem çuvallarının palet üzerinde muhafaza edilerek nemden uzak tutulmasıdır.

Kazanmanızı sağlayacak altın kural "kuru ve akışkan hava"

İşletmenizi kâra geçirecek temel kural basittir: Yemi değil, havayı depolayın. Deponuzda ve barınağınızda nem oranını %65'in altında tutmaya çalışmak, 2026 yılındaki en büyük yatırımınız olacaktır. Kuru bir yatak ve temiz bir yem, veteriner masraflarını %40 oranında azaltırken, işletme verimliliğini maksimuma çıkarır.

Sonuç: Verimlilik detayda gizlidir

Kışın zorlu şartlarında ayakta kalmak için sadece çok çalışmak yetmez, doğru teknikle korumak gerekir. Yeminizi nemden korumak, sürünüzün geleceğini garanti altına almaktır.