Budama aslında yarım gübrelemedir: Ağacın enerjisini meyveye yönlendirmenin sırrı!

Budamayı sadece "fazlalık dallardan kurtulmak" olarak görüyorsanız yanılıyorsunuz; doğru bir budama, ağacın kökünden gelen tüm besini doğrudan meyveye kanalize eden en etkili gübreleme yöntemidir.

Yazar: TarımTR Haber Merkezi

Yayınlama: 16 Ocak 2026 - 11:02

Meyve üreticileri genellikle budama ve gübrelemeyi birbirinden bağımsız iki işlem olarak görür. Oysa bitki fizyolojisinde bu iki işlem birbirinin tamamlayıcısıdır. Bir ağacı budadığınızda aslında onun hormonal dengesine müdahale eder, köklerden gelen su ve besin elementlerinin (özellikle azotun) rotasını değiştirirsiniz. TarımTR Dergisi olarak, "budama yaparak nasıl gübreleme tasarrufu sağlanır?" ve "enerji meyveye nasıl odaklanır?" sorularının bilimsel yanıtlarını araştırdık.

Apikal dominansi: Tepedeki diktatöre son verin

Ağaçların doğasında en tepedeki dalın (lider dal) en çok besini alması ve sürekli yukarı büyümesi vardır. Buna ziraat dilinde "apikal dominansi" (tepe baskınlığı) denir.

Müdahale: Siz tepeyi doğru noktadan vurduğunuzda, yukarı gitmek isteyen hormonları (oksin) yan dallara ve meyve gözlerine yönlendirmiş olursunuz. Bu işlem, bitkiye dışarıdan hormon vermekle aynı etkiyi yaratır.

Sert budama neden gübreyi boşa harcar?

Çiftçiler arasında "ağacı ne kadar sert kesersem o kadar gençleşir" inanışı yaygındır. Ancak çok sert yapılan bir budama, ağacı strese sokar.

Sonuç: Ağaç hayatta kalmak için tüm enerjisini meyve vermeye değil, kestiğiniz yerlerden hızla yeni ve verimsiz "obur dallar" çıkarmaya harcar. Bu durumda verdiğiniz pahalı gübreler, meyveye değil sadece odun dokusuna gitmiş olur. En ideal budama, ağacın tacının %30'undan fazlasını tek sezonda almamaktır.

Besin elementlerinin yeni rotası

Bir dalı kestiğinizde, o dalın beslediği kök bölgesi hala çalışmaya devam eder. O kökten gelen besin elementleri, kestiğiniz dalın yerine kalan en yakın meyve gözlerine hücum eder.

Verim sırrı: Eğer budama ile ışığın ağacın içine girmesini sağlarsanız, yapraklarda fotosentez artar. Bu da kökten gelen "çiğ besin"in (azot vb.) meyve şekerine dönüşmesini hızlandırır. Yani doğru budanmış bir ağaç, aynı miktar gübreyle, budanmamış bir ağaca göre %25 daha kaliteli ve iri meyve verir.

Sonuç: Makasınız en büyük besleme aracınızdır

Unutmayın; budama sadece bir "temizlik" değil, ağacın içindeki besin trafiğini yöneten bir "trafik polisliği" işlemidir. Enerjiyi oduna değil, meyveye yönlendirdiğinizde hasat zamanı cebinizdeki farkı göreceksiniz.