Fındıkta hasada doğru geri sayım: Kahverengi kokarca ve külleme tehdidine dikkat

• Fındık hasadına sayılı haftalar kala zararlı ve hastalık riski arttı.
• Kahverengi kokarca, fındık başta olmak üzere 300'den fazla bitki türünü tehdit ediyor.
• Külleme hastalığı yapraklarda gelişerek ürün kalitesini ve verimi olumsuz etkileyebiliyor.
• Uzmanlar, temmuz ayında bahçe kontrollerinin sıklaştırılması gerektiğini belirtiyor.
• Ruhsatlı bitki koruma ürünlerinin doğru zamanda ve önerilen dozlarda kullanılması önem taşıyor.

Hasat öncesi fındık bahçelerinde kritik dönem başladı

Türkiye'nin dünya fındık üretimindeki güçlü konumunu korumasında, hasat öncesinde yapılan bakım ve koruma çalışmaları büyük rol oynuyor. Ağustos ayında başlayacak hasat öncesinde üreticiler bahçe temizliği, son bakım işlemleri ve zararlı takibine ağırlık verirken, sıcaklık ve nem koşullarındaki değişimler hastalık ve zararlı baskısını artırabiliyor.

Uzmanlara göre temmuz ayında yapılacak doğru gözlem ve zamanında uygulanacak mücadele yöntemleri, sezon sonunda elde edilecek verim ve kalite üzerinde doğrudan etkili olabiliyor.

Kahverengi kokarca neden büyük risk oluşturuyor?

Son yıllarda Türkiye'nin birçok bölgesinde yayılım gösteren kahverengi kokarca (Halyomorpha halys), yalnızca fındık üreticilerini değil, çok sayıda meyve ve tarla bitkisi üreticisini de etkileyen istilacı bir zararlı olarak öne çıkıyor.

Emici ağız yapısıyla bitkilerin meyvelerini beslenme amacıyla delen zararlı;

• Meyve dökülmelerine,
• İç doldurmada sorunlara,
• Şekil bozukluklarına,
• Kalite kayıplarına,
• Pazarlama değerinin düşmesine

neden olabiliyor.

Uzmanlar, popülasyonun düzenli olarak izlenmesini ve yoğunluğun ekonomik zarar eşiğine ulaşması halinde yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle mücadele edilmesini öneriyor.

Külleme hastalığı verimi nasıl etkiliyor?

Fındık bahçelerinde yaz aylarında görülebilen önemli hastalıklardan biri de külleme hastalığıdır.

Özellikle sıcak ve nemli hava koşullarında gelişen hastalık;

• Yaprak yüzeyinde beyaz toz görünümü oluşturuyor.
• Fotosentez kapasitesini azaltabiliyor.
• Yaprakların erken dökülmesine neden olabiliyor.
• Çotanak gelişimini olumsuz etkileyebiliyor.
• Meyve dolgunluğunda ve kalite düzeyinde düşüşe yol açabiliyor.

Hastalığın erken dönemde tespit edilmesi, başarılı mücadele açısından önem taşıyor.

Bahçe bakımında hangi uygulamalar öne çıkıyor?

Uzmanlara göre yalnızca kimyasal mücadele değil, kültürel önlemler de hastalık ve zararlı baskısını azaltabiliyor.

Hasat öncesinde önerilen uygulamalar arasında;

Bahçe altı temizliği

Yabancı otların temizlenmesi ve bitki artıklarının uzaklaştırılması.

Budama çalışmaları

Hava sirkülasyonunu artıracak şekilde sık dalların seyreltilmesi.

Düzenli bahçe kontrolleri

Yapraklar, çotanaklar ve sürgünlerin belirli aralıklarla gözlemlenmesi.

Ruhsatlı ürün kullanımı

Gerekli durumlarda yalnızca Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerinin etiket bilgilerine uygun şekilde uygulanması.

Bu uygulamalar hem hastalık baskısını azaltmaya hem de daha sağlıklı bir hasat dönemine katkı sağlayabiliyor.

İlaçlama yapılırken nelere dikkat edilmeli?

Bitki koruma uygulamalarında çevresel dengeyi korumak da büyük önem taşıyor.

Uzmanlar;

• Arıların aktif olmadığı saatlerin tercih edilmesini,
• Sabah erken veya akşam serinliğinde uygulama yapılmasını,
• Tavsiye edilen dozların aşılmamasını,
• Rüzgârlı havalarda ilaçlama yapılmamasını,
• Koruyucu ekipman kullanılmasını

öneriyor.

Doğru uygulamalar, hem ürün güvenliğini hem de faydalı canlıların korunmasını destekliyor.

Uzman değerlendirmesi

Tarım uzmanları, temmuz ayının fındık üretiminde en kritik gözlem dönemlerinden biri olduğuna dikkat çekiyor.

Özellikle kahverengi kokarca ve külleme hastalığının erken tespit edilmesi, sezon sonunda oluşabilecek kalite ve verim kayıplarını önemli ölçüde azaltabiliyor.

Bunun yanında üreticilerin il ve ilçe tarım müdürlüklerinin teknik uyarılarını takip etmeleri ve mücadele kararlarını bölgesel yoğunluk durumuna göre planlamaları tavsiye ediliyor.

Tarım sektörüne olası etkileri

Hasat öncesinde uygulanacak doğru mücadele yöntemleri;

• Rekoltenin korunmasına,
• İhracat kalitesinin artırılmasına,
• Ürün kayıplarının azaltılmasına,
• Üretici gelirlerinin korunmasına,
• Türkiye'nin fındık ihracatındaki rekabet gücünün desteklenmesine

katkı sağlayabilir.

Sık Sorulan Sorular

Kahverengi kokarca neden tehlikelidir?

Fındık başta olmak üzere birçok kültür bitkisinde beslenerek ürün kaybına ve kalite düşüşüne neden olabilen istilacı bir zararlıdır.

Külleme hastalığının ilk belirtileri nelerdir?

Yaprak yüzeyinde beyaz, un serpilmiş görünüm oluşturan tabaka en yaygın belirtidir.

İlaçlama ne zaman yapılmalıdır?

Zararlı veya hastalık yoğunluğu teknik olarak uygun seviyeye ulaştığında ve önerilen uygulama dönemlerinde, ruhsatlı ürünlerle mücadele edilmelidir.

Bahçe temizliği neden önemlidir?

Yabancı otların temizlenmesi ve hava dolaşımının artırılması, hastalık gelişimini sınırlandırmaya yardımcı olabilir.

Hasat öncesinde üreticiler nelere dikkat etmeli?

Bahçelerini düzenli kontrol etmeli, hastalık ve zararlıları erken tespit etmeli, yalnızca önerilen bitki koruma yöntemlerini uygulamalı ve resmî teknik tavsiyeleri takip etmelidir.

Kaynak Bilgisi

Bu içerik; fındık üretiminde hasat öncesi dönem, bitki sağlığı uygulamaları ve kamu kurumlarının teknik tavsiyeleri esas alınarak hazırlanmış, TarımTR editöryal yayın ilkeleri doğrultusunda sektörel analizlerle özgünleştirilmiştir.

İlgili İçerikler

• Bitkisel Üretimde Verimliliği Artıran Yeni Teknolojiler
• Tarımda Yapay Zeka Uygulamaları Üreticilere Ne Sağlar?
• Meyve bahçelerinde sinsi tehlike: Haziran dökümünü durduran kültürel tedbirler
• Konya'da 2027 yılı tarımsal destek başvuruları başladı: Çiftçilere yüzde 75 hibe desteği