Sebze üreticileri dikkat: Fide planlamasında küçük ihmal, sezonda büyük kayıp getiriyor

Sebze üretiminde yapılacak doğru fide planlaması, sezon boyunca yaşanabilecek eksik dikim, düzensiz hasat ve gereksiz maliyetlerin önüne geçiyor. Şubat ayında yapılacak küçük hesaplar, büyük kayıpları engelliyor.

Yazar: TarımTR Haber Merkezi

Yayınlama: 12 Şubat 2026 - 11:09

Sebze üreticileri için fide planlaması, sezona güçlü başlamanın en kritik adımı olarak öne çıkıyor. Yanlış hesaplanan fide sayısı, sezon boyunca üreticiyi zor durumda bırakabiliyor.

Sebze üretiminde en sık yapılan hatalardan biri, fide planlamasının son ana bırakılması oluyor. Oysa şubat ayında yapılacak doğru planlama, hem üretim programının sağlıklı kurulmasını hem de sezon içinde yaşanabilecek fide yetersizliği ve düzensiz dikim sorunlarının önüne geçiyor.

Uzmanlara göre fide planlaması yalnızca kaç adet fide alınacağını belirlemekten ibaret değil. Dikim alanı, çeşit seçimi, üretim takvimi ve pazarlama planı birlikte değerlendirilerek yapılması gereken stratejik bir hazırlık süreci olarak görülüyor.

Dikim alanı netleştirilmeden fide siparişi verilmemeli

Fide planlamasında ilk adım, her ürün için ayrılacak net dikim alanının belirlenmesi oluyor. Aynı tarlada veya serada birden fazla ürün yetiştiren üreticilerde, alan hesabı yapılmadan verilen fide siparişleri sezon içinde yer darlığına ve düzensiz sıra aralıklarına yol açabiliyor.

Özellikle domates, biber, patlıcan ve salatalık gibi fideyle yetiştirilen ürünlerde, dekara düşen bitki sayısı doğru hesaplanmadığında bitki gelişimi ve verim doğrudan etkileniyor.

Fire payı hesaba katılmadan yapılan planlama risk oluşturuyor

Sebze üreticilerinin en sık düştüğü hatalardan biri de, dikilecek fide sayısı kadar sipariş verilmesi oluyor. Taşıma, dikim ve ilk tutma dönemlerinde yaşanan kayıplar dikkate alınmadığında, sezonda ek fide ihtiyacı ortaya çıkıyor.

Bu durum hem maliyeti artırıyor hem de geç dikim nedeniyle hasat takvimini geciktiriyor.

Çeşit seçimi ve hasat planı birlikte düşünülmeli

Fide planlamasında yalnızca ürün türü değil, ürün içindeki çeşitlerin özellikleri de dikkate alınmalı. Aynı ürün grubunda erkenci ve geççi çeşitlerin birlikte planlanması, hasat döneminin daha dengeli ilerlemesini sağlıyor.

Aksi halde kısa sürede yoğun ürün çıkışı yaşanabiliyor ve pazarlama tarafında ciddi sıkışıklık oluşabiliyor.

Seralarda üretim takvimi doğrudan fide planını etkiliyor

Örtü altı üretimde fide planı, doğrudan sera içi üretim takvimine göre yapılmalı. Aynı serada yıl içinde ikinci veya üçüncü ürün planı bulunan işletmelerde, ilk dikimin süresi doğru hesaplanmadığında sonraki üretim dönemi gecikebiliyor.

Bu gecikmeler, özellikle yaz ve sonbahar ürünlerinde gelir kaybına neden olabiliyor.

Fide teslim tarihi üretici için kritik bir detay

Birçok üretici, fide siparişi verirken sadece adet ve çeşide odaklanıyor. Ancak fidenin sahaya hangi tarihte ulaşacağı, dikim planı açısından en az fide sayısı kadar önem taşıyor.

Geç teslim edilen fideler, toprağın ve seranın hazır olmasına rağmen dikimin ertelenmesine yol açıyor ve bu durum doğrudan hasat tarihine yansıyor.

Açık tarla üreticileri için erken planlama avantaj sağlıyor

Açık alanda sebze yetiştiren üreticiler için şubat ayında yapılan fide planlaması, hem çeşit bulma hem de fiyat avantajı açısından önemli bir fırsat sunuyor.

Mart ve nisan aylarında yoğunlaşan talepler nedeniyle bazı çeşitlerde bulunabilirlik sorunu yaşanabiliyor. Erken planlama yapan üreticiler ise bu riskten büyük ölçüde korunuyor.

Çiftçiye kritik hatırlatma

Uzmanlar, fide planlamasının sezonun ilk ve en önemli üretim kararı olduğunu vurguluyor. Yanlış veya eksik yapılan bir plan, sezon boyunca üreticiyi hem maddi hem de operasyonel açıdan zorlayabiliyor.

Şubat ayında yapılacak doğru fide hesabı; dikim düzenini, işçilik planını, üretim maliyetlerini ve hasat zamanını doğrudan etkiliyor. Bu nedenle fide planlamasının, üretimde atılacak en kritik adımlardan biri olduğu ifade ediliyor.