Çiftçiye 2025’te 158,5 milyar TL tarımsal destek: Hangi kaleme ne kadar destek verildi?

2025 yılı tarımsal destek bütçesi tam olarak kullanıldı; milyonlarca üretici bitkisel üretimden hayvansal üretime kadar pek çok alanda doğrudan desteklerden yararlandı.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın İstatistik Bölümü tarafından yayımlanan “2025 Tarımsal Destek Ödemesi” bültenine göre, yıl içinde toplam 158,55 milyar TL destek ödemesi gerçekleştirildi. Bu tutar, 2025 bütçesinin tamamı olarak kayıt sistemlerine girilmiş ve çiftçilere aktarıldı. Bütün desteklerden, yıl boyunca aynı anda yaklaşık 2,9 milyon çiftçi ve üretici yararlandı.

Bitkisel üretimde destek oranı yüzde 74

2025’te verilen toplam desteğin büyük bölümü bitkisel üretim alanında yoğunlaştı. Bitkisel üretime yapılan ödeme, toplam bütçenin %74,1’ini oluştururken bu alanda mazot-gübre, sertifikalı tohum, zirai don ve bitkisel ürün sigortaları gibi kalemlerde önemli ödemeler yapıldı.

Bu yüksek oran, özellikle sebze ve tahılların yanı sıra hububat, baklagil ve dane mısır gibi ürünlere verilen teşvikleri kapsıyor. Çiftçiler için katkı sağlayan mazot ve gübre destekleri, üretim maliyetlerinden düşülerek sahada avantaj sağlıyor.

Bitkisel üretim desteğinin bu kadar yüksek oranda olması, üreticinin sezon planlamasında gerekli yatırımları yapmasına yardımcı oluyor. Mazot-gübre desteği gibi genel kalemlerin yanı sıra, ürün sigortası ve sertifikalı tohum destekleri de üreticiye risk azaltıcı seçenekler sunuyor.

Hayvansal üretim desteği ikinci büyük pay

2025 yılı destekleri içinde hayvansal üretim, toplam bütçenin %17,7’sini alarak ikinci en büyük payı oluşturdu. Bu kapsamda çiğ süt üretimi, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık, buzağı ve kuzu-oğlak destekleri gibi ana kalemler yer aldı.

Hayvancılıkta sağlanan destekler, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için önemli bir kaynak sağlıyor. Çiğ süt üreticilerine yönelik ödemeler, işletme maliyetlerini düşürmeye yardımcı olurken, hayvan hastalıkları tazminatı da üretici risklerini azaltıyor.

Aynı zamanda ipek böceği ve tiftik üretimi gibi alternatif hayvansal üretim alanlarında da ödeme yapılması, çeşitlendirilmiş üretimi destekleyen bir yaklaşım olarak dikkat çekiyor.

Kırsal kalkınma ve Ar-Ge desteklerindeki artış

2025 yılı istatistiklerine göre kırsal kalkınma destekleri toplamda %6,6 pay aldı. Bu kalemde özellikle IPARD eş finansman programı, tarımsal yayım, danışmanlık hizmetleri ve bireysel sulama sistemleri gibi başlıklar önemli rol oynadı.

Kırsal kalkınma ödemeleri, çiftçilerin tarım işletmelerini güçlendirmeyi, verimliliği artırmayı ve kırsal alanların ekonomik faaliyetlerini desteklemeyi amaçlıyor. Bu destekler sayesinde yeni tesis yatırımları, modern sulama sistemleri ve tarımsal altyapı çalışmaları gibi yatırımlar teşvik ediliyor.

Tarımsal Ar-Ge programları kapsamında sağlanan destek %1,4 payla Ar-Ge çalışmalarına ayrıldı. Bu destekler, tarımda yenilikçi uygulamalara kaynak sağlayarak üretim süreçlerinde verimliliği artırmayı hedefliyor.

Su ürünleri üretim desteği ise toplam destekler içinde %0,2 ile küçük bir paya sahip oldu. Bu kapsam, özellikle küçük ölçekli balıkçılık faaliyetleri için önem taşıyor.

Çiftçiye kritik notlar

📌 2025 yılı tarımsal destek bütçesinin tamamen kullanılması, üreticilerin geniş çaplı destek programlarından yararlanmaya devam ettiğini gösteriyor.
📌 Bitkisel üretim desteğinin yüksek payı, tarımsal üretimde maliyetleri düşürmeye yardımcı oluyor.
📌 Hayvansal üretim desteği de çiftçinin işletme sürdürülebilirliğini güçlendiriyor.
📌 Kırsal kalkınma ve Ar-Ge desteklerinin artışı, işletme modernizasyonuna katkı sağlıyor.

Uzmanlar, bu desteklerin planlı şekilde takip edilmesinin, çiftçinin yatırım ve üretim planlamasında avantaj sağlayacağını ifade ediyor.

Bunlar da ilginizi çekebilir;

• TKDK desteklerinde yeni dönem: IPARD III ile 214 projeye 1,7 milyar TL hibe

• ÇKS’de bu hatayı yapanın destekleri yanıyor: Hisseli ve kiralık tarlası olanlar dikkat

• Kırsal kalkınmada yeni dönem, %70 hibe ve KDV müjdesi: Tüm çiftçileri ilgilendiriyor!

• 2026'da ne eken kazanacak? Mısır, ayçiçeği ve pamukta maliyet hesabı belli oldu!

• "Desteğim neden yatmadı" demeyin: Aynı tarlaya üst üste ekim yapanlar dikkat!