Gübrede "arz güvenliği" alarmı: Üre gübresinin yurt dışına çıkışına kısıtlama geldi!

Ticaret Bakanlığı, küresel gerilimler nedeniyle artan fiyat ve tedarik risklerine karşı üre gübresinin transit ve yeniden ihracatını durdurma kararı aldı.

Yazar: TarımTR Haber Merkezi

Yayınlama: 12 Mart 2026 - 11:04

Bakanlıktan stratejik hamle: İç piyasada gübre krizi yaşanmaması için koruma kalkanı oluşturuldu.

Dünya genelinde tırmanan jeopolitik gerilimler, tarımsal üretimin en temel girdilerinden biri olan gübrede "arz güvenliği" tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü, bitkisel üretimde kritik öneme sahip olan üre gübresinin Türkiye üzerinden yurt dışına transitine ve yeniden ihracatına kısıtlama getirildiğini duyurdu. 11 Mart 2026 tarihli olur ile yürürlüğe giren bu karar, antrepolarda bulunan üre gübresinin iç piyasada kalmasını sağlayarak olası bir tedarik dar boğazının önüne geçilmesine imkan tanıyor.

Küresel savaş riskleri fiyatları tetikledi

Kararın arka planında, ABD, İsrail ve İran hattında yaşanan askeri hareketliliğin küresel enerji ve emtia piyasaları üzerindeki baskısı bulunuyor. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın değerlendirmelerine göre, bu bölgedeki savaş durumu azotlu gübre fiyatlarında ciddi bir artış beklentisini de beraberinde getirdi. Çiftçinin üretim maliyetlerini korumak ve ekim döneminde gübreye erişim sıkıntısı yaşamamak adına, antrepoda bekleyen stokların yurt dışına çıkışına 7 Mart 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere sınırlandırma getirildi.

Karar geriye dönük uygulanmayacak

Üreticileri ve ihracatçıları yakından ilgilendiren bu düzenlemede, 7 Mart 2026 tarihinden önce tescil edilmiş beyannameler kapsam dışı bırakıldı. Bu tarihten önce işlemleri tamamlanmış olan ürünlerin geçişi mevcut haliyle sürecek. Ancak bu tarihten sonraki başvurular için gümrük kapıları üre gübresi transiti ve yeniden ihracatı için kapalı kalacak. Uygulamada ortaya çıkabilecek istisnai durumlar için ise bölge müdürlükleri yetkilendirilmiş durumda.

Çiftçi için "maliyet" koruma kalkanı

Üre gübresi, bitkisel üretimin verimliliği için vazgeçilmez bir girdi konumunda yer alıyor. Özellikle İç Anadolu ve Konya gibi tahıl merkezlerinde bahar gübrelemesinin yaklaştığı bu günlerde, gübre arzının garanti altına alınması hasat rekoltesi açısından hayati önem taşıyor. Bakanlığın bu adımı, jeopolitik krizlerin tarladaki maliyete doğrudan yansımasını önleyecek bir "üretim kalkanı" olarak değerlendiriliyor. Gıda arz güvenliğini önceleyen bu hamle, Türkiye'nin kendi üreticisini küresel piyasa spekülasyonlarından koruma kararlılığını da bir kez daha ortaya koyuyor.