Üre gübresi ne zaman atılır? Yanlış zamanlama gübrenin yarısını havaya uçuruyor!

Ocak ayı sonu ve şubat başı, hububat üreticisi için "karar anı" demek. Buğday ve arpada kardeşlenmenin tamamlanması ve bitkinin güçlü bir şekilde boya kalkması için en çok ihtiyaç duyduğu madde azottur. Çiftçilerimiz bu ihtiyacı karşılamak için genellikle en yüksek azot oranına sahip olan Üre (%46 N) gübresine yöneliyor. Ancak üre, yapısı gereği "sinsi" bir gübredir. Eğer doğru hava koşullarında toprakla buluşmazsa, attığınız gübrenin %30 ile %50 arasındaki kısmı gaz haline dönüşerek atmosfere karışır. Yani tarlaya saçtığınız her iki çuvaldan biri bitkiye hiç ulaşmadan buharlaşabilir. TarımTR Dergisi olarak, bu kaybı sıfıra indirecek stratejileri araştırdık.

Yağmurun gücü: 'Taşıyıcı' faktör

Üre gübresinin bitki tarafından alınabilmesi için mutlaka eriyip kök bölgesine inmesi gerekir. Toprak yüzeyinde kalan üre, güneş ve rüzgarla birlikte hızla amonyak gazına dönüşür.

Altın kural: Gübreleme yapmadan önce meteoroloji raporlarını santim santim inceleyin. Uygulamadan sonraki 24 saat içinde 10-15 mm civarında hafif ve yavaş bir yağış bekleniyorsa, o an "altın vuruş" zamanıdır. Çok şiddetli yağmur gübreyi yıkayıp götürür, yağışsız hava ise buharlaştırır. Orta karar yağış, üreyi toprağa hapseder.

Sıcaklık tuzağı: Soğuk sizi aldatmasın

Çiftçilerimiz genellikle "Hava biraz ısınsın, bitki uyanınca atayım" mantığıyla hareket eder. Oysa sıcaklık yükseldikçe ürenin buharlaşma hızı katlanarak artar.

Altın kural: Üre gübresi için ideal toprak sıcaklığı 5 ile 10 derece arasıdır. Hava sıcaklığının 15-20 dereceyi bulduğu güneşli günlerde gübre atmak, büyük bir risk taşır. Eğer hava kurak ve sıcak gidiyorsa, mutlaka "Üreaz inhibitörlü" (yavaş salınımlı) akıllı gübreleri tercih ederek kaybı önlemelisiniz.

Çiğ ve kırağı tehlikesi

Sabahın erken saatlerinde tarlada görülen yoğun çiğ veya kırağı, üre taneleri için birer "yapıştırıcı" görevi görür.

Tehlike: Yaprağa yapışan üre tanesi, orada eriyerek bitki dokusunda ciddi yanıklara (fitotoksite) neden olabilir. Gübreleme için bitki üzerindeki ıslaklığın kalktığı, ancak toprağın hala tavlı (nemli) olduğu saatleri seçmek en doğrusudur.

Verimi ikiye katlayan 'parçalı gübreleme'

Azotun tamamını tek seferde (örneğin dönüme 20 kg) boca etmek, hem bitkiyi yorar hem de kayıp riskini artırır.

Birinci uygulama: Şubat başında, kardeşlenmeyi teşvik etmek için.

İkinci uygulama: Mart ortasında, sapa kalkma döneminde. Bu yöntemle bitki, ihtiyacı olan azotu "taze taze" alır ve verim kaybı yaşanmaz.

Sonuç: En pahalı gübre, bitkiye ulaşmayandır

2026 yılında tarımda ayakta kalmanın yolu çok çalışmaktan değil, akılcı yöntemlerle maliyeti düşürmekten geçiyor. TarımTR Dergisi olarak hatırlatıyoruz; üre gübresini havaya değil, doğru zamanda toprağa atın. Bereketli bir sezon, doğru zamanlanmış bir gübreleme ile başlar.